நான்கு காந்தங்கள், ஒரு கைப்பேசி, இயற்கையின் மூன்று விதிகள்
ஒரு சிறிய காந்தத்திலிருந்து வெகு தொலைவில், அதன் புலம் தொலைவுடன் 1/d³ ஆகப் பலவீனமடைகிறது: தொலைவை இரட்டிப்பாக்கினால் புலம் எட்டு மடங்கு குறைகிறது. அதுதான் ஓர் இருமுனையத்தின் (dipole) புலம்; தொடக்கநிலை இயற்பியல் ஆய்வகங்களில் இது ஒரு வழக்கமான சோதனை. ஆனால் இயற்பியல் அங்கே நின்றுவிடுவதில்லை. எந்தவொரு கச்சிதமான மூலத்தின் புலத்தையும், மேலும் மேலும் நுண்மையான உறுப்புகளின் ஒரு கூட்டுத்தொகையாக எழுதலாம் — இருமுனையம், நான்முனையம் (quadrupole), எண்முனையம் (octupole) — ஒவ்வோர் அடுத்த உறுப்பும் தொலைவின் ஓர் அடுக்கு வேகமாக மங்குகிறது: 1/d³, பின்னர் 1/d⁴, பின்னர் 1/d⁵.
இந்த “பன்முனைய விரிவு” (multipole expansion) எங்கும் உள்ளது. பூமியின் காந்தப்புலத்தின் குறிப்பு மாதிரி ஓர் இருமுனையம், ஒரு நான்முனையம், ஓர் எண்முனையம் ஆகியவற்றுடன் தொடங்குகிறது. முடுக்கிகளில் துகள் கற்றைகளைத் திசைதிருப்பும் காந்தங்கள் இருமுனையங்கள், நான்முனையங்கள், அறுமுனையங்கள் (sextupoles), எண்முனையங்கள் என்று பெயரிடப்பட்டுள்ளன. MRI வருடிகளின் காந்தங்களைச் சீரமைப்பது என்பது, தேவையற்ற பன்முனைய உறுப்புகளை ஒவ்வொன்றாக ரத்துசெய்வதாகும். ஆனாலும், மாணவர்கள் இருமுனையத்துக்கு அப்பால் எதையும் அளப்பது அரிதினும் அரிது: உயர்-வரிசைப் புலங்கள் பலவீனமானவை, வேகமாக மறைகின்றன; அவற்றை வரைபடமாக்கத் தேவையான உணரிகள் விலையுயர்ந்தவை, கையாளச் சிக்கலானவை.
இருமுனையத்தை ரத்துசெய், அடுத்த உறுப்பை வெளிப்படுத்து
காந்த ஒருமுனையங்கள் (magnetic monopoles) இல்லாததால், எந்தக் காந்தத்தின் முதன்மை உறுப்பும் அதன் இருமுனையமே. அடுத்து வருவதைக் காண, அதை ரத்துசெய்ய வேண்டும். இரண்டு ஒத்த காந்தங்களை எதிரெதிர்த் திசையமைவுகளுடன் இணைத்தால், அவற்றின் இருமுனையங்கள் ரத்தாகின்றன: எஞ்சுவது ஒரு நான்முனையம். இரண்டு நான்முனையங்களை எதிரெதிராக இணைத்தால், நான்முனைய உறுப்புகளும் ரத்தாகின்றன: ஓர் எண்முனையம் எஞ்சுகிறது.
மொன்டேவீடியோவில் (Montevideo) உள்ள Martín Monteiro, Cecilia Stari, Arturo Martí ஆகியோர், ஸ்பெயினில் உள்ள Enrique Arribas, Isabel Escobar, Raquel Ramirez-Vazquez, Augusto Beléndez ஆகியோருடன் சேர்ந்து, ஒரு பக்கம் 6.35 மில்லிமீட்டர் கொண்ட நான்கு ஒத்த நியோடைமியம் கனசதுரக் காந்தங்கள், ஒன்றல்ல, மூன்று வெவ்வேறு எண்முனையங்களை உருவாக்கப் போதுமானவை என்று காட்டுகின்றனர்: ஒரு கோட்டில் அடுக்கப்பட்ட நான்கு காந்தங்கள், அருகருகே ஒரு வரிசையில் நான்கு, ஒரு 2 × 2 சதுரம். அதே காந்தங்களைக் கொண்டு, ஒப்பீட்டு அளவுகோல்களாக ஓர் இருமுனையத்தையும் இரண்டு நான்முனையங்களையும் அவர்கள் உருவாக்குகின்றனர்.
ஒவ்வொரு காந்தமும் எங்கே அமைந்துள்ளது என்பதை அடிப்படையாகக் கொண்ட ஓர் எளிய சூத்திரத் தொகுப்பு, ஒவ்வோர் அளவீட்டுப் புள்ளியிலும் புலத்தின் எந்தக் கூறு நிலைத்திருக்கும், அது எவ்வளவு வேகமாகக் குறையும் என்பதைக் கணிக்கிறது. ஒரு நேர்வு மாணவர்களை ஏமாற்றுகிறது: மாறிமாறி அமையும் துருவங்களுடன் — கூட்டல், கழித்தல், கூட்டல், கழித்தல் — அருகருகே வைக்கப்பட்ட நான்கு காந்தங்கள் ஓர் எண்முனையம் போலத் தோன்றுகின்றன, ஆனால் அவை அப்படி அல்ல. அவற்றின் இருமுனையம் ரத்தாகிறது, நான்முனையம் ரத்தாவதில்லை; அவற்றின் புலம் 1/d⁴ ஆக மட்டுமே மங்குகிறது.
உங்கள் சட்டைப்பையில் உள்ள உணரி
அளவீட்டுக் கருவி ஒரு திறன்பேசி. பல கைப்பேசிகளில் மூன்று-அச்சுக் காந்தமானி ஒன்று உள்ளது; இலவசச் செயலிகளைக் கொண்டு அதன் அளவீடுகளைப் படிக்கலாம்; இங்கே, phyphox செயலியுடன் ஒரு Samsung Galaxy S10e. கைப்பேசி வரைபடத் தாளின் மீது தட்டையாக வைக்கப்படுகிறது; அதன் உணரியின் ஊடாக ஒரு கோடு வரையப்படுகிறது. முதல் படி, சில்லு (chip) எங்கே உள்ளது என்று கண்டறிவது: ஒரு சிறிய காந்தத்தைத் திரையின் மீது நகர்த்தி, மிக உயர்ந்த அளவீட்டைக் கவனியுங்கள். பூமியின் புலமும் கைப்பேசியின் சொந்தப் புலமும் முதலில் பதிவுசெய்யப்பட்டு, பின்னர் கழிக்கப்படுகின்றன.
பின்னர் காந்தங்கள் அந்தக் கோட்டின் வழியே, உணரியிலிருந்து சுமார் 3 முதல் 16 சென்டிமீட்டர் வரை நகர்த்தப்படுகின்றன; ஒவ்வோர் அளவீடும் ஐந்து வினாடிகளுக்குச் சராசரியாக்கப்படுகிறது.
எண்களைச் சரிபார்க்க, குழு காந்தங்களின் வலிமையைத் தனியாக அளந்தது. ஒரு கோலாக அடுக்கப்பட்ட நான்கு கனசதுரங்கள், பூமியின் கிடைமட்டப் புலத்தில் — அதே கைப்பேசியால் அளக்கப்பட்ட 21.5 மைக்ரோடெஸ்லா — தடையின்றி ஊசலாடும்போது, 0.89 வினாடி அலைவுக்காலத்துடன் அலைவுறுகின்றன. இது ஒரு கனசதுரத்துக்கு 0.252 ஆம்பியர்-சதுர மீட்டர் காந்தத் திருப்புத்திறனைத் தருகிறது.
மூன்று, நான்கு, ஐந்து
ஒரு தனிக் காந்தத்துக்கு, தொலைவுகளின் நான்கு மடங்கு வீச்சில் புலம் 1/d³ விதியைப் பின்பற்றுகிறது; பொருத்தப்பட்ட (fitted) அடுக்குகள் 2.948, 2.994. காந்தத்தின் அச்சின் மீது, பொருத்தப்பட்ட வலிமை 50.95 நானோடெஸ்லா-கன மீட்டர்; அளக்கப்பட்ட திருப்புத்திறனிலிருந்து கணிக்கப்பட்டது 50; பக்கவாட்டில், 25-க்கு எதிராக 24.64. இரண்டின் விகிதமான 2.07, இரண்டு நிலைகளுக்கும் இடையே கோட்பாடு கணிக்கும் இரு மடங்கு காரணியை மீண்டும் உருவாக்குகிறது.
நான்கு நான்முனைய அளவீடுகள் 3.80 முதல் 4.18 வரையிலான அடுக்குகளைத் தருகின்றன; அவை 4-ஐச் சுற்றிக் குவிந்துள்ளன. எண்முனையங்கள் 4.66 முதல் 5.2 வரை தருகின்றன, 5-ஐச் சுற்றி, 0.34 வரையிலான விலகல்களுடன். ஒவ்வொரு முறையும் அதே நான்கு காந்தங்கள் பயன்படுத்தப்பட்டாலும், அவற்றின் வலிமைக் காரணிகள் ஓர் அமைப்பிலிருந்து இன்னொன்றுக்குப் பத்து மடங்கு மாறுபடுகின்றன: எண்முனையம் வடிவியலுக்கு மிகவும் உணர்திறன் கொண்டது. ஓர் அமைப்பில் இரண்டு காந்த அகலம் கொண்ட ஓர் இடைவெளித் துண்டை (spacer) செருகினால், சூத்திரம் கணிப்பதைப் போலவே அதன் புலம் ஏறக்குறைய இரட்டிப்பாகிறது.
எண்முனையம் ஏன் கடினமானது
எண்முனையம் இரு பக்கங்களிலிருந்தும் நெருக்கப்படுகிறது. மிக அருகில், தொடரின் அடுத்த, இன்னும் நுண்மையான உறுப்புகள் இன்னும் முக்கியமானவை — ஓர் அமைப்பில் 3 சென்டிமீட்டரில் 28% வரை. மிகத் தொலைவில், எந்தச் சிறிய குறைபாடும் — மற்றவற்றைவிட 5% வலுவான ஒரு காந்தம், அல்லது அரை மில்லிமீட்டர் நகர்ந்த ஒன்று — மெதுவாக மங்கும் ஓர் இருமுனையத்தையோ நான்முனையத்தையோ விட்டுச் செல்கிறது; அது இறுதியில் ஆதிக்கம் செலுத்துகிறது. பயனுள்ள சாளரம் குறுகியது; 10 முதல் 12 சென்டிமீட்டருக்கு அப்பால் எண்முனையம் உணரியின் இரைச்சலில் மூழ்கிவிடுகிறது. கைப்பேசியினுள் சில்லின் நிலை, சுமார் 2 மில்லிமீட்டருக்குள் மட்டுமே தெரிந்திருப்பதால், அதுவும் தனக்கே உரிய நிச்சயமின்மையைச் சேர்க்கிறது.
ஆசிரியர்கள் இந்தச் செயல்பாட்டை ஒரே மூன்று மணிநேர ஆய்வக அமர்வாகவோ ஒரு குறுகிய திட்டப்பணியாகவோ முன்மொழிகின்றனர்: முதலில் இருமுனையம், பின்னர் நான்முனையங்கள், பின்னர் எண்முனையங்கள். பெரும்பாலான கற்றல் திட்டமிடும்போதே நிகழ்கிறது என்று அவர்கள் எழுதுகின்றனர் — எந்தக் கூறைப் படிப்பது, காந்தங்களை எப்படி வரிசைப்படுத்துவது, எந்தத் தொலைவுகளில் அளவீடு பொருள் தருகிறது என்று முடிவு செய்யும்போது. கைப்பேசியைத் தவிர, முழுக் கருவித்தொகுப்பும் நான்கு சிறிய காந்தங்களும் ஒரு வரைபடத் தாளும்தான்.
