மேன்டிலின் அடியில் உள்ள துகள்கள் எவ்வளவு பெரியவை?
ஆப்பிரிக்கா, பசிபிக் பெருங்கடல் ஆகியவற்றுக்கு வெகு கீழே, மேன்டிலின் (mantle) அடிப்பகுதியில், பெரும் தாழ் வெட்டு-வேக மாகாணங்கள் (large low shear-velocity provinces, LLSVPs) எனப்படும் இரண்டு பிரம்மாண்டமான பகுதிகளில் நில அதிர்வு அலைகள் வேகம் குறைகின்றன. அவை கருவத்துடனான எல்லையிலிருந்து 1,000 கி.மீ.க்கு மேல் உயர்ந்து, அதன் பரப்பில் கிட்டத்தட்டக் கால் பங்கை மூடுகின்றன. அவை அதிக வெப்பமானவையா, வேதியியல் ரீதியாக வேறுபட்டவையா, அல்லது இரண்டுமா என்பது இன்னும் விவாதத்தில் உள்ளது. நில அதிர்வுத் தணிவு (seismic attenuation) ஆய்வுகள், அவை பருமனான துகள்களால் ஆனவை, நுண்துகள் மேன்டிலால் சூழப்பட்டவை என்று சுட்டுகின்றன.
சாத்தியமான ஒரு கூறு டேவ்மாவோயிட் (davemaoite): பெரோவ்ஸ்கைட் கட்டமைப்பிலுள்ள கால்சியம் சிலிகேட், கீழ் மேன்டிலில் மூன்றாவது மிக அதிகமாகக் காணப்படும் கனிமம் — மேன்டில் பாறையின் நிலையான மாதிரியான பைரோலைட்டில் (pyrolite) சுமார் 10%, கீழமிழ்ந்த (subducted) பசால்ட்டில் 25% வரை.
முப்பது சதவீதப் புதிர்
டேவ்மாவோயிட்டை ஆய்வது சிக்கலானது. அதை மேற்பரப்புக்கு அப்படியே கொண்டுவர முடியாது — குளிரும்போது அது கட்டமைப்பை மாற்றுகிறது, அழுத்தம் குறையும்போது கண்ணாடி போல ஆகிவிடுகிறது — எனவே அதன் மீள்தன்மையை உயர் அழுத்தத்திலும் உயர் வெப்பநிலையிலும் அளக்க வேண்டும். அங்கே, பல பத்தாண்டுகளாக, கோட்பாடும் சோதனையும் முரண்படுகின்றன: குவாண்டம் கணக்கீடுகள் அளக்கப்பட்டதைவிட சுமார் 30% அதிகமான வெட்டு மட்டு (shear modulus) இருக்கும் என்று கணிக்கின்றன. பெரும்பாலான மேன்டில் கனிமங்களுக்கு, இவ்விரண்டும் நெருக்கமாக ஒத்துப்போகின்றன.
வூஹானில் உள்ள சீன புவி அறிவியல் பல்கலைக்கழகம், ஜெர்மனியின் பேய்ரூத் பல்கலைக்கழகம், மிச்சிகன் பல்கலைக்கழகம் ஆகியவற்றைச் சேர்ந்த பெய்யு ஜாங் (Peiyu Zhang), லியாங் யுவான் (Liang Yuan) மற்றும் சக ஆய்வாளர்கள் மாதிரிகளைச் சந்தேகித்தனர். ஒவ்வோர் ஆய்வக அளவீடும் கண்ணாடியிலிருந்து செய்யப்பட்ட பல்படிகங்களைப் (polycrystals) பயன்படுத்தியது; அவற்றின் துகள்கள் சில பத்து நானோமீட்டர் அகலம் மட்டுமே — எனவே ஏராளமான துகள் எல்லைகள். அந்த எல்லைகளில் உள்ள மெல்லிய ஒழுங்கற்ற அடுக்குகள், அல்லது எஞ்சிய கண்ணாடி, எக்ஸ்-கதிர் விளிம்பு விலகலில் (X-ray diffraction) அரிதாகவே தெரியும், ஆனாலும் பொருளை மென்மையாக்கக்கூடும்.
மில்லியன் கணக்கான அணுக்கள்
இதைச் சோதிக்க, குழுவினர் 0–100 ஜிகாபாஸ்கல், 0–6,000 கெல்வின் வரம்பை உள்ளடக்கிய குவாண்டம் கணக்கீடுகளில் அணுவிடை விசைகளின் இயந்திரக் கற்றல் மாதிரி ஒன்றைப் பயிற்றுவித்தனர்; அது மாபெரும் அமைப்புகளை உருவகப்படுத்தும் அளவுக்குத் துல்லியமானது. முதலில் அடிப்படைகளைச் சரிபார்த்தனர்: கீழ் மேன்டிலில், டேவ்மாவோயிட் சராசரியாகக் கனசதுர (cubic) வடிவமுடையது. 20,480 அணுக்களாலான ஒரு குறையற்ற ஒற்றைப் படிகம்கூட, சோதனையுடன் ஒப்பிடுகையில், வெட்டு அலைகளுக்கு 10%-க்கு மேல் அதிக வேகத்தையே தந்தது — எனவே உருவகப்படுத்தலின் அளவோ அருகிலுள்ள ஒரு நிலை மாற்றமோ இடைவெளியை விளக்கவில்லை.
பின்னர் அவர்கள் சுமார் 30 நானோமீட்டர் அகலமான பெட்டிகளை உருவாக்கினர்; அவற்றில் 15, 120 அல்லது 480 சீரற்ற திசையமைவுள்ள துகள்கள், 3.4 மில்லியன் அணுக்கள் வரை, 50 ஜிகாபாஸ்கல், 2,142 கெல்வினில். துகள்கள் நுண்ணியவையாக ஆக, ஒழுங்கற்ற பின்னம் பெரிதாகிறது: கனஅளவில் 1.8, 3.5, 5.8%.
சிறு ஒழுங்கின்மை, பெரும் மென்மையாக்கம்
குறையற்ற படிகத்துக்கும் 480-துகள் மாதிரிக்கும் இடையே:
- வெட்டு மட்டு 37% சரிந்தது (213-இலிருந்து 136 ஜிகாபாஸ்கல்);
- பருமன் மட்டு (bulk modulus) 12% மட்டுமே சரிந்தது;
- வெட்டு அலை வேகம் 19.3% குறைந்தது, அமுக்க அலை வேகம் 10.6%.
எனவே சில சதவீதத் துகள்-எல்லை ஒழுங்கின்மையே கோட்பாட்டைச் சோதனையுடன் ஒத்துப்போகச் செய்யப் போதுமானது. அதே வரம்பில் உருவகப்படுத்தப்பட்ட எக்ஸ்-கதிர் வடிவங்கள் அரிதாகவே மாறுகின்றன; அதனால்தான் சோதனையாளர்களால் இதைக் காண முடியவில்லை. இந்தப் பல்படிகம் இயற்பியல் அனுமதிக்கும் மிக மென்மையான அமைப்பைப் போல நடந்துகொள்கிறது: அதன் விறைப்பு, இணைந்த நெகிழ்வான எல்லைகளின் வலைப்பின்னலால் தீர்மானிக்கப்படுகிறது.
துகள் அளவுக்கு ஒரு கீழ் வரம்பு
மேன்டில் பாறை மாதிரிகளில் உள்ளிடப்படும்போது, மென்மையாக்கப்பட்ட டேவ்மாவோயிட் பசால்ட் நிறைந்த பொருளில் LLSVP போன்ற ஓர் அடையாளத்தை உருவாக்குகிறது: பைரோலைட்டைவிட வெட்டு அலைகள் 6.2% மெதுவாக, அமுக்க அலைகள் 1.9% மட்டுமே மெதுவாக. இது ஒரு பொறிமுறையைக் காட்டுகிறதே தவிர, அத்தகைய நுண்ணிய துகள்கள் அங்கே கீழே உள்ளன என்பதை அல்ல என்று ஆசிரியர்கள் வலியுறுத்துகின்றனர்.
தலைகீழாகத் திருப்பினால், இந்தத் தொடர்பு ஒரு கட்டுப்பாட்டைத் தருகிறது. ஒழுங்கற்ற பின்னம் தோராயமாக எல்லை அகலத்தை (சுமார் 1 நானோமீட்டர்) துகள் அளவால் வகுத்ததற்கு ஏற்ப மாறுகிறது. LLSVP-களில் காணப்படும் மிதமான அமுக்க அலை முரண்பாடுகளைத் தக்கவைக்க, அந்தப் பின்னம் சுமார் 1%-க்குக் கீழே இருக்க வேண்டும்; எனவே துகள்கள் குறைந்தது சுமார் 100 நானோமீட்டர் அகலம் இருக்க வேண்டும். இந்தக் கீழ் வரம்பு, வெப்பச்சலனம் நிகழும் மேன்டிலில் துகள் வளர்ச்சி மாதிரிகளுடனும், பருமனான துகள்களாலான LLSVP-களுக்கான நில அதிர்வுச் சான்றுகளுடனும் ஒத்துப்போகிறது.
உருவகப்படுத்துதல்கள் தூய கால்சியம் சிலிகேட்டைப் பயன்படுத்துகின்றன; இயற்கை டேவ்மாவோயிட்டோ சோடியம், பொட்டாசியம், இரும்பு, அலுமினியம், டைட்டானியம் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது; மேலும் அவற்றின் துகள்கள் உண்மையான மேன்டில் துகள்களைவிட மிகச் சிறியவை. இதுவரை எண்களை நிர்ணயித்து வந்த மாதிரிகளில் எவ்வளவு ஒழுங்கின்மை மறைந்துள்ளது என்பதை இறுதியாக அளக்க, குழுவினர் மூன்று ஆய்வக வழிகளை முன்மொழிகின்றனர் — முழு எக்ஸ்-கதிர் சிதறல் (total X-ray scattering), ராமன் படமாக்கம் (Raman imaging), எல்லைகளின் நானோ அளவிலான வேதியியல் வரைபடமாக்கம்.
