BİR VİRÜS, ELEKTRİKSEL ÇEKİMLE ÖRÜLEN İKİNCİ BİR KAT EDİNİYOR
RNA genomlu pek çok basit virüs kendi kendini inşa eder. Enfekte hücreler bir kapsit proteininin kopyalarını durmaksızın üretir ve bu kopyalar viral RNA’nın çevresinde koruyucu bir kabuk, yani kapsit oluşturacak biçimde bir araya gelir. E. coli bakterisini enfekte eden bir virüs olan bakteriyofaj MS2 için bu bir deney tüpünde bile işler: 180 kapsit proteini, MS2’nin RNA’sının çevresinde, gerçek virüsle aynı yapıya sahip, yaklaşık 30 nanometre genişliğinde bir kabuk oluşturur.
Bu birleşmeyi ne yönlendiriyor? MS2 üzerine yapılan çalışmaların çoğu, RNA’sının bir bölgesiyle kapsit proteini arasındaki güçlü, özgül bir bağa odaklanır. Ama kabuklar o bölgeden yoksun RNA’ların çevresinde de oluşur. Bir başka aday, RNA ve protein üzerindeki yüklü gruplar arasındaki, çözeltideki tuzla ayarlanan sade bir elektriksel çekim. MS2’de bu iki etkiyi birbirinden ayırmak zor.
Kendi kalıbı olarak virüs
Harvard Üniversitesi, Princeton Üniversitesi ve San Diego Eyalet Üniversitesi’nden LaNell Williams, Amelia Paine, Kellianne Kornick, Rees Garmann ve Vinothan Manoharan, ikisini ayırmanın bir yolunu buldu. Kapsit proteinine kalıp olarak RNA yerine bütün bir MS2 virüsü sundular. Virüsün RNA’sı kapsitin içinde kilitli olduğundan özgül bir RNA bağı mümkün değil ve virüsün boyutu tuzla değişmiyor.
Virüsleri, derişimleri 1,25 ile 20 mikromolar arasında değişen kapsit proteini çiftleriyle (dimerler) karıştırdılar ve 10 dakika sonra sonuca elektron mikroskobu, jeller, ışık saçılımı ve enfeksiyon testleriyle baktılar.
Kabuklar üzerinde büyüyen kabuklar
- 5 mikromoların altında hiçbir şey olmadı. Bu derişimden itibaren virüslerin çevresinde ek protein katmanları oluştu.
- 5 mikromolarda — virüs başına 100 kapsit proteini çifti, ilke olarak bütün bir ikinci kabuk için yeterli — yalnızca birkaç virüste bir katman vardı ve o da eksikti.
- 15 mikromolar ve üzerinde, mikroskop görüntülerinde virüslerin çoğu tamamen sarılmış görünüyordu; pek çoğunda üçüncü ya da daha fazla katman vardı ve bazı virüs çiftleri tek bir dış kabuğu paylaşıyordu. Yine de yazarlar 15 mikromolarda hiç katmanı olmayan ya da yalnızca kısmi bir katmanı olan pek çok parçacık, 20’de bile bazı çıplak virüsler bildiriyor.
- Tek başına kapsit proteinleri, 15 mikromolarda, ortamda virüs yokken hiçbir şey kurmadı: virüs bir tohum işlevi görüyor.
Yükler ve tuz
Aynı koşullarda ölçüldüğünde kapsit proteini çiftleri pozitif, virüsler ise negatif bir görünür yük taşıyor. Tuz önemli: temiz ek katmanlar yalnızca yaklaşık 100 milimolar sodyum klorürde oluştu. Tuz olmadan virüsler topaklandı; 1.000 milimolarda ise kabuklar yamalı çıktı.
Virüsün olgunlaşma proteini — bakterilere tutunmak için kullandığı protein — başlangıç noktası mı oluyordu? Hayır: ek katmanlar bu proteinden yoksun virüs benzeri parçacıkların çevresinde de oluştu. Yine de yeni katmanlar zaman zaman onu örtüyor. Ne kadar çok kapsit proteini eklendiyse, kaplanmış virüsler bakterilerin F-pililerine — bu proteinin bağlandığı yapılara — o kadar az yapıştı ve o kadar az bakteriyi enfekte etti. Kaplanmış virüslerin bir kısmı yine de yapıştığından, katmanlar kabuğun üzerinde rastgele noktalara yerleşiyor gibi görünüyor.
Yarıda kalan bir kat
Yazarlar ek katmanları bir tohumdan büyüyen yapılar olarak görüyor: önce ilk bir yama oluşmalı, bu da yeterince protein gerektirir; sonra bu yama yayılır. 5 mikromolarlık eşik, daha önce çıplak RNA çevresinde büyüyen kabuklar için bulunan yaklaşık 2 mikromolardan yüksek; bu da sunacak özgül bağı olmayan bir kalıpla uyumlu.
Neden bu kadar çok ikinci kat kapanmadan duruyor? Yazarlar elastik bir maliyet öneriyor: bir kapsit RNA’dan daha serttir ve bir dış katmanın, üzerine oturduğu kabuktan farklı bir eğriliğe ihtiyacı olur. Elektriksel çekimin, özgül RNA–protein bağlarıyla bilinen bir virüste bile, kabuk oluşumunu tek başına yönlendirebileceği sonucuna varıyorlar. Katmanlı parçacıklar bir gün daha dayanıklı virüs benzeri parçacıklar tasarlamaya, örneğin ilaç taşımak için, yardımcı olabilir — ama bu bir olasılık olarak kalıyor ve burada yalnızca bir deney tüpünde sınandı.
