భూకంపం ఎక్కడ మొదలవుతుందో వారు ముందే చెప్పారు

దీర్ఘకాలిక భూకంప అంచనాలు, ఒక భ్రంశపు (fault) భాగం ఒక నిర్ణీత కాలంలో తెగిపోయే సంభావ్యతను ఇస్తాయి. జపాన్‌లోని మధ్య క్యూషూలో ఉన్న హినగు భ్రంశ మండలపు మధ్య, దక్షిణ భాగాలకు, అధికారిక అంచనా 30 సంవత్సరాల్లో గరిష్ఠంగా వరుసగా 6%, 16%. అలాంటి అంచనాలు ఎప్పుడూ చెప్పనిది: భ్రంశంపై చీలిక ఎక్కడ మొదలవుతుంది.

ఒత్తిడిని కొలిచే సాధనం

భూకంప శాస్త్రవేత్తలు భూకంపాలను పరిమాణం వారీగా లెక్కిస్తారు. M లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తీవ్రత గల భూకంపాల సంఖ్య N, గుటెన్‌బర్గ్–రిక్టర్ నియమాన్ని పాటిస్తుంది: log₁₀N = a − bM. b-విలువ అని పిలిచే ఆ వాలు, చిన్న భూకంపాలకూ పెద్ద భూకంపాలకూ మధ్య నిష్పత్తిని నిర్ణయిస్తుంది. ప్రయోగశాల ప్రయోగాలు, భూపటల అధ్యయనాలు అది ఒత్తిడి — రాతిని నొక్కి, కోతకు గురిచేసే భారం — పెరిగే కొద్దీ తగ్గుతుందని చూపిస్తాయి. స్థలంలోనూ కాలంలోనూ మ్యాప్ చేస్తే, అది ఒక ఒత్తిడి మాపకం అవుతుంది: తక్కువ b-విలువలు భ్రంశంలో అత్యధిక భారం ఉన్న భాగాలను సూచిస్తాయి.

ఈ ఆలోచనకు ఒక చరిత్ర ఉంది. కాలిఫోర్నియాలోని పార్క్‌ఫీల్డ్‌లో, 2004 నాటి 6.0 తీవ్రత భూకంపానికి ఏడేళ్ల ముందు ప్రచురించిన ఒక b-విలువ మ్యాప్, జారబోయే భాగాన్ని గుర్తించింది. చీలిక ఎక్కడ మొదలవుతుందో అది చెప్పలేదు, అసలు ప్రారంభ బిందువు తమకు ఆశ్చర్యం కలిగించిందని ఆ మ్యాప్ రచయితలు అన్నారు. ఇంకా అనేక పెద్ద భూకంపాల విషయంలో, తక్కువ b-విలువను తర్వాత మాత్రమే గమనించారు — దాన్ని పరీక్షించడానికి అప్పటికే ఆలస్యమైపోయింది.

2019లో, మ్యాప్‌పై ఒక దీర్ఘచతురస్రం

2016 ఏప్రిల్‌లో, కుమమోటో భూకంప శ్రేణి — 6.5 తీవ్రత, తర్వాత 6.4, తర్వాత 7.3 — హినగు భ్రంశ మండలపు ఉత్తర భాగాన్నీ, పొరుగున ఉన్న ఫుటగావా భ్రంశ మండలాన్నీ చీల్చింది. హినగు మధ్య, దక్షిణ భాగాలు తెగలేదు.

జపాన్ వాతావరణ సంస్థ (Japan Meteorological Agency) భూకంపాల జాబితాను ఉపయోగించి, K. Z. నంజో, సహచరులు 2017 జనవరి నుంచి 2019 మార్చి వరకు b-విలువను మ్యాప్ చేశారు. రెండు భ్రంశ మండలాల వెంబడి ప్రతిచోటా, 2016 తర్వాత b పెరిగింది — ఒత్తిడి విడుదలైందనడానికి సంకేతం. ఒక్క చోట తప్ప: హినగు భ్రంశ మండలపు మధ్యభాగం, అక్కడ అది పడిపోయింది. మరో రెండు ఆధారాలు అదే స్థలాన్ని సూచించాయి: అక్కడ అనుప్రకంపనలు (aftershocks) సద్దుమణుగుతున్న తీరు, 2016 తర్వాత జరిగిన నెమ్మది జారుడు (slow slip) నమూనా — అది సరిగ్గా ఆ ప్రదేశానికి కొంచెం ముందే ఆగిపోయింది.

2019లో, బృందం ఆ ప్రాంతాన్ని — 130.6–130.8°E, 32.5–32.6°N వరకు విస్తరించిన ఒక దీర్ఘచతురస్రం — తదుపరి చీలిక మొదలయ్యే అవకాశం అత్యధికంగా ఉన్న ప్రదేశంగా ప్రచురించింది, కుమమోటో ప్రిఫెక్చర్ ప్రభుత్వం వద్ద ఒక విలేకరుల సమావేశంలో దాన్ని ప్రకటించింది.

2016కు ముందు (a), 2017 జనవరి నుంచి 2019 మార్చి వరకు (b) b-విలువ మ్యాప్‌లు: నీలం అంటే తక్కువ b-విలువలు. ఎర్రని దీర్ఘచతురస్రం 2019లో పేర్కొన్న ప్రాంతం; ఎర్రని నక్షత్రాలు 2026 భూకంపాలను సూచిస్తాయి. — చిత్రం 2, Nanjo et al. (2026), arXiv:2610.39393.

ఏడేళ్ల తర్వాత

2026 జూలై 28న, 7.1 తీవ్రత గల భూకంపం హినగు భ్రంశ మండలపు మధ్య భాగాన్ని తాకి, భూ ఉపరితలాన్ని చీల్చింది. ఆ మరుసటి రోజే, బృందం తన 2019 మ్యాప్‌ను జపాన్ భూకంప పరిశోధన కమిటీకి (Earthquake Research Committee) చూపించింది.

మ్యాప్‌పై, భూకంప కేంద్రం (epicentre) — చీలిక మొదలైన చోటుకు సరిగ్గా పైన, ఉపరితలంపై ఉన్న బిందువు — దీర్ఘచతురస్రానికి కొంచెం బయట, దాని ఉత్తర అంచు నుంచి 2.9 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది: మ్యాప్‌లోని ప్రతి బిందువు తన భూకంపాలను సేకరించే 5 కిలోమీటర్ల వ్యాసార్థం కంటే తక్కువ, అంటే మ్యాప్ స్పష్టత పరిధిలోనే. కానీ ఒక మ్యాప్ 25 కిలోమీటర్ల వరకు ఉన్న అన్ని లోతులనూ కలిపేస్తుంది, చీలిక మాత్రం భూగర్భంలో ఒకే బిందువు వద్ద మొదలవుతుంది. భ్రంశం వెంబడి తీసిన నిలువు ఛేదనంలో, తక్కువ-b మండలం కిందికి విస్తరించి ఉంది, 16 కిలోమీటర్ల లోతులో ఉన్న 2026 ప్రారంభ బిందువు దాని లోపలే ఉంది, అక్కడ b 0.6–0.7. రెండు స్వతంత్ర ప్రాథమిక నమూనాల్లో, పెద్ద జారుడు గల మండలం — 1.2 మీటర్లకు పైగా — 2019లో పేర్కొన్న ప్రాంతం గుండా సాగింది.

భూకంపానికి సరిగ్గా ముందు కూడా తక్కువ విలువలు అక్కడే ఉన్నాయి. తర్వాత, ఒత్తిడి విడుదలయ్యాక ఊహించినట్లే, ప్రారంభ బిందువు చుట్టూ b 0.9–1.2కు పెరిగింది. రచయితలకు తెలిసినంత వరకు, ఇది ఒక పెద్ద భూకంపపు ప్రారంభ బిందువును ముందుగానే ప్రచురణలో పేర్కొన్న మొదటి సందర్భం.

హినగు భ్రంశం వెంబడి నిలువు ఛేదనంలో b-విలువలు: 2016కు ముందు (a), 2026 భూకంపానికి సరిగ్గా ముందు (b), దాని తర్వాత (c). 7.1 తీవ్రత భూకంపం ఛేదనం వెంబడి 0-కి.మీ. గుర్తు వద్ద, 16 కి.మీ. లోతులో, నీలి తక్కువ-b మండలం లోపల మొదలైంది. — చిత్రం 4, Nanjo et al. (2026), arXiv:2610.39393.

తదుపరి అభ్యర్థి

ఆ ఛేదనం మరో తక్కువ-b మండలాన్ని చూపిస్తుంది — 2026 చీలిక మొదలైన చోటుకు సుమారు 20 కిలోమీటర్ల నైరుతిలో, సరిగ్గా దాని పెద్ద జారుడు ముగిసిన చోట. అది భ్రంశం దిశ మార్చుకునే ఒక వంపు వద్ద ఉంది — భూకంపానికి ముందే ఒక క్షేత్ర సర్వే మ్యాప్ చేసిన వంపు. 2016 శ్రేణి కూడా తక్కువ b-విలువలున్న ఒక వంపు వద్దే మొదలైంది. ఈ మండలంలో 2000 నుంచి, రెండు శ్రేణుల అంతటా, b-విలువలు తక్కువగానే ఉన్నాయి: రెండింటిలో ఏదీ దాని ఒత్తిడిని విడుదల చేయలేదు. 2019లో లాగే, తదుపరి చీలిక మొదలయ్యే అవకాశం అత్యధికంగా ఉన్న ప్రదేశంగా రచయితలు దాన్ని పేర్కొంటారు.

అక్కడి నుంచి, ఒక చీలిక నైరుతి దిశగా, యత్సుషిరో సముద్రం కింద సాగవచ్చు. అక్కడ b ను కొలవడానికి భూకంపాలు చాలా అరుదు, కాబట్టి 2026 జారుడు ఆ భ్రంశాలపై ఒత్తిడిని ఎలా మార్చిందో బృందం లెక్కించింది. జవాబు: అది వాటిని తెగిపోవడానికి మరింత దగ్గరగా నెట్టింది, నమూనాను బట్టి వాటి ఈశాన్య కొన వద్ద గరిష్ఠంగా 0.9 నుంచి 1.7 బార్. అధికారిక అంచనా ఇప్పటికే అత్యధిక సంభావ్యతను — 30 సంవత్సరాల్లో గరిష్ఠంగా 16% — ఇచ్చింది సరిగ్గా ఈ భ్రంశాలకే.

ఒక ప్రదేశం, తేదీ కాదు

“ఒక్క భూకంపం ఒక పద్ధతి ఎంత బాగా పనిచేస్తుందో చూపించలేదు,” అని రచయితలు రాస్తారు. దాన్ని అంచనా వేయాలంటే, అవే దశలను ఇతర భ్రంశాలకు వర్తింపజేయాలి, ప్రతి ఎంపికనూ భూకంపాలు రాకముందే నమోదు చేయాలి. దత్తాంశం ఇప్పటికే ఉంది: జపాన్, కాలిఫోర్నియా, చిలీ, ఇటలీ, తుర్కియేలలోని నెట్‌వర్క్‌లు చిన్న భూకంపాలను కూడా, ఏటేటా నమోదు చేస్తున్నాయి. 2019లో పేర్కొన్న మండలం తన భూకంపం కోసం ఏడేళ్లు వేచి ఉంది, తదుపరిది ఎప్పుడు వస్తుందో b-విలువలో ఏదీ చెప్పదు. అది ఇచ్చేది గమనించాల్సిన ఒక ప్రదేశం — తద్వారా అక్కడి సన్నద్ధతను భూకంపం తర్వాత కాకుండా, దానికి ముందే సమీక్షించవచ్చు.