ĐƯỜNG INTERNET DỰ PHÒNG CỦA BẠN CÓ THỂ CHUNG MỘT RÃNH CÁP

Những công ty không thể để mất kết nối thường mua đường internet thứ hai từ một nhà cung cấp khác. Các tuyến được kiểm tra trên giấy: hai đường đi không qua mạng chung nào và không qua liên kết chung nào. Xét về mặt định tuyến, chúng độc lập với nhau.

Subhadeep Sahoo và Hrishikesh B Acharya mở đầu bài báo bằng một kịch bản cho thấy lỗ hổng này. Một chiếc máy xúc gần Chicago cắt đứt một ống cáp chôn ngầm, và một công ty cách đó 2.000 kilômét mất cả hai đường kết nối tới Seattle — đường chính lẫn đường dự phòng — vì cả hai nhà cung cấp đều thuê cáp quang trong chính ống cáp ấy. Dữ liệu định tuyến không thể nhìn thấy rãnh cáp chung đó. Các tác giả gọi khoảng mù này là “khả năng chống chịu ảo tưởng” (illusory resilience).

Dữ liệu công khai có thể tiết lộ gì

Bản đồ thực của các ống cáp, tòa nhà và điểm cập bờ của cáp phần lớn thuộc về các nhà mạng. Vì vậy, các tác giả đặt ra một câu hỏi hẹp hơn: có thể phát hiện bao nhiêu phần chồng lấn ẩn giấu này chỉ bằng các nguồn công khai? Họ thử nghiệm ba tín hiệu, mỗi tín hiệu được đối chiếu với một nhóm đối chứng, trước khi tin vào bất kỳ tín hiệu nào.

Mất tuyến đồng thời. Khi một sợi cáp bị đứt, các mạng phụ thuộc vào nó có mất tuyến định tuyến trong cùng một phút không? Các tác giả phát lại các kho lưu trữ định tuyến công khai quanh năm sự cố vật lý được ghi nhận trong năm 2024. Câu trả lời là không: không có lần trùng khớp trong cùng một phút nào giữa 12 cặp được theo dõi, trong khi việc xáo trộn ngẫu nhiên các cặp mạng lại khiến chính phép thử đó tìm thấy sự trùng hợp tới 44,4% số lần. Sau một vụ đứt cáp, việc mất tuyến lan ra trong nhiều phút — riêng trong giờ sau vụ đứt cáp Biển Đỏ, các mạng đã thông báo 648.101 lần rằng một tuyến không còn tới được nữa. Các tác giả loại bỏ tín hiệu này thay vì để nó chi phối kết luận.
Chung tòa nhà. Sử dụng PeeringDB, một cơ sở dữ liệu công khai nơi các mạng liệt kê những địa điểm chúng kết nối với nhau, họ so sánh 47 nhà mạng lớn ở mười khu vực — 1.081 cặp.
Chung bờ biển. Sử dụng bản đồ cáp công khai của TeleGeography, họ kiểm tra xem các tuyến cáp biển phục vụ cùng một tuyến đường có cập bờ cách nhau trong vòng 25 kilômét hay không: 68 hệ thống cáp, 606 điểm cập bờ, 12 tuyến liên lục địa.

Vẫn chỉ vài tòa nhà ấy

Hóa ra các nhà mạng cùng khu vực chia sẻ nhiều điểm kết nối hơn hẳn so với các nhà mạng khác khu vực: mức chồng lấn trung bình là 0,094 so với 0,024 — tỷ lệ số địa điểm dùng chung trên tổng số địa điểm mà hai nhà mạng khai báo, 0 nghĩa là không có địa điểm nào chung và 1 nghĩa là đúng những địa điểm ấy — và một cặp điển hình đến từ hai khu vực khác nhau không chung điểm nào. Một số ít tòa nhà tập trung rủi ro. Khu trung tâm dữ liệu của Digital Realty ở Marseille chứa 153 cặp nhà mạng trong mẫu; các địa điểm ở Hồng Kông, Frankfurt và Singapore mỗi nơi chứa 136 cặp. Một vụ cháy, lũ lụt hay mất điện ở một trong những nơi đó sẽ ảnh hưởng cùng lúc đến nhiều nhà cung cấp tưởng như tách biệt.

Biểu đồ cột xếp hạng các cơ sở kết nối theo số cặp nhà mạng cùng đặt tại đó, Marseille đứng đầu với 153.

Số cặp nhà mạng trong mẫu được liệt kê tại cùng một cơ sở: một sự cố ở đó sẽ chạm đến tất cả các cặp ấy. — Hình 4, Sahoo và Acharya (2026), arXiv:2610.27125.

Những sợi cáp cập bờ cùng nhau

Cáp biển có thể đi theo những đường khác nhau qua đại dương, nhưng rồi chúng cũng phải lên bờ ở đâu đó — thường là tại cùng vài điểm. Tùy theo tuyến, từ 31% đến 100% số cặp cáp cập bờ cách nhau trong vòng 25 kilômét. Đông Á và tuyến Ấn Độ–vùng Vịnh hoàn toàn bão hòa, Biển Đỏ và Úc đạt 81%, tuyến xuyên Đại Tây Dương thấp nhất với 31%. Trên toàn thế giới, Tuas ở Singapore và Chikura ở Nhật Bản mỗi nơi tập trung mười một hệ thống cáp trong cùng một vùng bán kính 25 kilômét.

Biểu đồ cột về tỷ lệ cặp cáp cập bờ cách nhau trong vòng 25 km, cho mười hai tuyến liên lục địa.

Tỷ lệ cặp cáp trên mỗi tuyến cập bờ cách nhau trong vòng 25 km: hai tuyến đạt 100%. — Hình 5, Sahoo và Acharya (2026), arXiv:2610.27125.

Quy tắc thô sơ này khớp với thực tế. Trong số mười một cặp cáp bị hư hại cùng lúc trong năm 2024 — ở Biển Đỏ, ngoài khơi Côte d’Ivoire, gần Mtunzini ở Nam Phi và ở biển Baltic — nó nhận diện được mười cặp. Cặp duy nhất bị bỏ sót là một cặp ở biển Baltic có điểm cập bờ cách nhau 357 kilômét; chúng bị hư hại cách nhau một ngày dọc theo một hải trình cắt qua cả hai tuyến, nên một quy tắc dựa trên bờ biển quả thật không nên báo động.

Tách biệt chỉ trên danh nghĩa

Hai tín hiệu có thể cùng chỉ về một điểm yếu. Ở Đông Phi, hai tuyến cáp SEACOM và EASSy cùng cập bờ tại Mombasa, Djibouti và Mtunzini, và cùng bị hư hại vào ngày 12 tháng 5 năm 2024. Đồng thời, nhà mạng SEACOM và Liquid Intelligent Technologies — một thành viên của liên danh EASSy — tạo thành cặp chồng lấn nhiều nhất trong toàn bộ mẫu, với 14 tòa nhà chung. Trên giấy tờ là những phương án thay thế; trong dữ liệu công khai, chúng tách biệt chỉ trên danh nghĩa.

Các tác giả thận trọng về những gì điều này chứng minh. Một tòa nhà chung cho thấy rủi ro chung, chứ không cho thấy một mạch cụ thể nào chạy qua đó, và việc dữ liệu im lặng không bảo đảm sự độc lập. Cuộc kiểm toán của họ không thay thế bản đồ riêng của các nhà mạng. Nó cho khách hàng biết nên hỏi xin những bản đồ ấy ở đâu — và rằng một đường dự phòng nên được đánh giá dựa trên những gì nó phụ thuộc về mặt vật lý, chứ không chỉ dựa trên tuyến đường mà nó đi qua.