பொழுதுபோக்கு ஆர்வலர்கள் இன்றும் தொலைநோக்கி ஆடிகளைக் கையால் தேய்த்து உருவாக்குகின்றனர். இடையில் சிராய்ப்புத் தூளை வைத்து, இரண்டு கண்ணாடி வட்டுகளை ஒன்றோடொன்று தேய்க்கின்றனர். அசைவுகள் ஒழுங்கற்றவை, தாறுமாறானவை. ஆனாலும், இரு மேற்பரப்புகளும் இறுதியில் ஒன்றுக்கொன்று பொருந்தும் கோளங்களாக ஆகின்றன; பத்துக்கணக்கான நானோமீட்டர் துல்லியத்துடன்.
SLAC, Stanford ஆகியவற்றைச் சேர்ந்த ஓர் இயற்பியலாளர், 1927-ஆம் ஆண்டின் ஒரு தேய்மான விதியிலிருந்து தொடங்கி, அதற்கான காரணத்தை விளக்குகிறார். கண்ணாடி எங்கே அதிகமாக அழுத்தப்பட்டு, அதிக வேகத்தில் தேய்க்கப்படுகிறதோ, அங்கே வேகமாகத் தேய்கிறது.
அசைவுகள் எல்லாத் திசைகளிலும் செல்கின்றன. அந்தச் சமச்சீரைத் தாங்கி நிலைப்பவை தளங்களும் கோளங்களும் மட்டுமே. சிறிய புடைப்புகள் சுமார் ஒரு மணி நேரத்துக்குள் மறைகின்றன. பெரியவை பரவிச் சமனாகின்றன, சுமார் 30 மடங்கு மெதுவாக.
ஈர்ப்பு விசை தளத்தை விலக்கிவிடுகிறது: மேல் வட்டு குழிகிறது, கீழ் வட்டு புடைக்கிறது. கல் உருட்டியில் (rock tumbler) உருட்டப்படும் கூழாங்கற்களையும் அதே கணிதம் விளக்குகிறது. அவை சில வாரங்களுக்குள் பளபளப்பாகின்றன; ஆனால் கோளங்களாக ஆக ஆண்டுகள் தேவைப்படும்.
மூலம்: From Rock Tumbling to Telescope Mirror Grinding: How Optical Perfection Emerges from Random Motion, https://arxiv.org/abs/2611.01673










