96 XE CỨU THƯƠNG KẸT Ở CỬA, MỖI NGÀY

Khi xe cứu thương đến bệnh viện mà khoa cấp cứu không thể tiếp nhận bệnh nhân, kíp xe phải chờ, bệnh nhân vẫn nằm trên cáng. Các dịch vụ cứu thương ở Úc gọi hiện tượng này là ramping. Bài báo định nghĩa nó là khoảng thời gian từ lúc xe cứu thương đến bệnh viện cho tới khi bệnh nhân được chuyển khỏi cáng của xe.

Ramping là triệu chứng của tình trạng quá tải ở khoa cấp cứu, nhưng tác động của nó lan ra bên ngoài: một chiếc xe bị giữ ở cửa bệnh viện thì không thể nhận cuộc gọi tiếp theo. Các tác giả lưu ý rằng những nghiên cứu trước đây đã liên hệ các sự chậm trễ như vậy với việc phản ứng chậm hơn cho các bệnh nhân kế tiếp.

Bốn năm, cả một bang

Ayesha Tanveer, Khandakar Ahmed và Assefa Teshome thuộc Đại học Victoria ở Melbourne, cùng Ziad Nehme và Oyetunde Gbadeyan thuộc trung tâm nghiên cứu của Ambulance Victoria — đơn vị cứu thương theo luật định duy nhất của bang, phục vụ hơn 7 triệu người trên 227.000 kilômét vuông — đã phân tích 2.850.575 lượt điều xe từ tháng 1/2020 đến tháng 3/2024. Đối với chậm trễ bàn giao, họ giữ lại hơn 2 triệu chuyến vận chuyển đến 59 bệnh viện có khoa cấp cứu của bang.

Thời gian ramping rất không đồng đều: trung bình là 44 phút, nhưng trung vị là 31 phút, và cứ mười chuyến thì có một chuyến chờ hơn 91 phút.

Số giờ cộng dồn

Cộng lại trong toàn bộ giai đoạn, ramping đã tiêu tốn 1.491.127 giờ xe cứu thương — tương đương khoảng 96 xe cứu thương bị giữ ở bệnh viện trọn một ca 10 giờ, mỗi ngày trong suốt bốn năm và một quý. Vùng đô thị Melbourne gánh 76,7% gánh nặng này.

Tổn thất tập trung ở một số nơi. 10 bệnh viện mất nhiều giờ nhất chiếm 57,8% số giờ bị mất trong khi chỉ tiếp nhận 50,9% số chuyến. Phần vượt trội này mờ dần sau khoảng 25 đến 30 bệnh viện đứng đầu. Hai bệnh viện có thể đạt cùng một tổng số theo những con đường khác nhau: một nơi do thời gian chờ dài cho mỗi bệnh nhân, nơi kia đơn giản do khối lượng quá lớn.

Chờ đợi bất kể mức khẩn cấp

Chia mỗi chuyến thành các giai đoạn cho thấy thời gian đi đâu. Quãng đường từ hiện trường đến bệnh viện mất khoảng 19 đến 21 phút, bất kể mức khẩn cấp của bệnh nhân. Tại cửa, những bệnh nhân khẩn cấp nhất (ưu tiên vận chuyển 1) được bàn giao nhanh hơn, với trung vị ramping 21,9 phút. Nhưng với ba mức ưu tiên thấp hơn — 33,0; 27,4 và 36,5 phút — hoàn toàn không có thứ tự nào. Ngoài việc ưu tiên những ca nguy kịch nhất, “thời gian một bệnh nhân chờ ở cửa bệnh viện không liên quan gì đến mức khẩn cấp đã được đánh giá của họ”, các tác giả viết. Những chuyến ít khẩn cấp nhất có phần đuôi dài nhất: cứ mười chuyến thì một chuyến chờ hơn 116 phút.

Đỉnh điểm năm 2022

Số giờ bị mất hằng năm tăng từ 255.523 vào năm 2020 lên 401.981 vào năm 2022 — tăng 57% — rồi giảm nhẹ vào năm 2023. Trong cùng giai đoạn, số chuyến đến khoa cấp cứu nhìn chung ổn định, còn thời gian ramping trung bình mỗi ca tăng từ 32 lên 52 phút. Tỉ lệ các chuyến khẩn cấp nhất cũng tăng, từ 10% lên 13%.

Các tác giả nhấn mạnh một lưu ý quan trọng: dữ liệu bắt đầu từ tháng 1/2020, giữa đại dịch, không có mốc so sánh trước đó. Theo họ, các đỉnh năm 2021–2022 nhiều khả năng phản ánh nhu cầu phục hồi dưới các quy định kiểm soát lây nhiễm thời đại dịch, hơn là sự suy giảm hiệu suất trên diện rộng; và mức chậm trễ thấp hơn của 2023–24 cũng không thể được xem là bằng chứng của sự cải thiện.

Tắc nghẽn có thể dự đoán

Hai quy luật cho thấy vấn đề này có thể được lường trước:

• Thời điểm trong ngày. Nhu cầu đạt đỉnh vào buổi trưa; ramping trung bình thấp nhất lúc 6 giờ sáng (30 phút) và cao nhất trong khoảng 6 đến 8 giờ tối (khoảng 50 phút). Nhu cầu theo giờ có tương quan vừa phải với ramping ba giờ sau đó (r = 0,365).
• Các lượt đến gần đây. Khi không có xe cứu thương nào khác đến cùng bệnh viện trong giờ trước đó, thời gian chờ trung vị là 23,6 phút. Sau mười xe trở lên, con số là 45,2 phút, và cứ mười chuyến thì một chuyến chờ hơn hai giờ. Hiệu ứng này tồn tại ở mọi giờ trong ngày và xuất hiện ở từng bệnh viện, dù một số bệnh viện phản ứng mạnh hơn hẳn những nơi khác.

Từ mô tả đến điều phối

Đây là một nghiên cứu quan sát: nó chỉ dựa trên hồ sơ xe cứu thương, không có dữ liệu về giường bệnh hay nhân sự bệnh viện, và không thể chứng minh rằng phân bổ lại xe cứu thương sẽ rút ngắn thời gian chờ một cách tương ứng. Nhưng các tác giả lập luận rằng một tình trạng tắc nghẽn tập trung, diễn ra theo giờ giấc và phụ thuộc vào trạng thái hiện tại của bệnh viện chính là thứ mà một hệ thống điều phối có thể tận dụng — theo lời họ, đó là cơ sở thực nghiệm cho “điều phối xe cứu thương có tính đến trạng thái bệnh viện” (hospital-state aware ambulance routing).