۷ اکتوبر ۲۰۲۶ دا شمارہ

کوریا دے لہندے کنڈے توں پرے سمندر دے تھلے، اک سڑک والی سرنگ چٹان وچوں 6.9 کلومیٹر لنگھدی اے۔ ایہدے اُتے، جوار بھاٹا پانی نوں 4 میٹر تک چُکدا تے سُٹدا اے۔ کیہ تسیں ایس پانی نوں تھلیوں تول سکدے او؟

اک کوریائی ٹیم نے میوآناں (muons) نال کوشش کیتی۔ ایہ ذرے کائناتی شعاعاں توں مینہ وانگوں وسدے نیں تے چٹان تے پانی پار کر جاندے نیں۔ اُتے جنا ودھ مادہ، اونے گھٹ لنگھدے نیں۔

اوہناں دا ڈیٹیکٹر 31.6 دن سرنگ وچ پیا رہیا تے 19 لکھ میوآن گِنے۔ سمندر دے ہر وادھو میٹر نے گنتی 1.72 فیصد گھٹائی۔ لے، جوار پیمانے نال رَل گئی، لگ بھگ ہر ساڈھے 12 گھنٹیاں بعد۔

جوار دا پیمانہ اک تھاں تے سمندر دی سطح پڑھدا اے۔ میوآن اُتلا سارا پانی تولدے نیں۔ ڈیٹیکٹر نے تے ہر جوار نوں سب توں نیڑلے پیمانے توں لگ بھگ 7 منٹ پہلاں ای پھڑ لیا۔

ماخذ: Precision measurement of ocean tides using cosmic-ray muons, https://arxiv.org/abs/2610.05294

بھاری بوجھ چُکنا روبوٹ نوں گھسا دیندا اے۔ اوہنوں پہیاں تے کھچنا سوکھا اے: وزن پہیے چُکدے نیں۔ ایس لئی شنگھائی دی اک ٹیم نے اک انسان نما روبوٹ نوں رکشا کھچنا سکھایا۔

روبوٹ نہ بوجھ ویکھ سکدا اے نہ زوراں نوں سدھا محسوس کر سکدا اے۔ اوہنے نقل (simulation) وچ سکھیا، گڈی دے رویے دا اندازہ ایس توں لاندیاں کہ اوہدا اپنا جسم کیویں ردعمل دیندا اے۔

اصلی زمین تے، اکو کنٹرولر نے پہلاں اک دوجا روبوٹ کھچیا، فیر دو انسانی سواریاں۔ سب توں بھاری بوجھ، 115 کلو، روبوٹ دے وزن دا لگ بھگ 3.15 گنا اے۔ ایہ چلیا، 2 میٹر فی سیکنڈ تک دوڑیا، تے رکیا۔ بوجھاں دے وچکار کسے نے ایہنوں دوبارہ سیٹ نہیں کیتا۔

حیرانی: زیادہ تر تجربیاں وچ، کھچن تے جوڑاں دا زور خالی ہتھ ٹرن نالوں گھٹ لگیا۔ گڈی تے روبوٹ دے ڈولن نوں وی ٹکا دیندی اے، اک شاک ایبزاربر وانگوں۔

ماخذ: Humanoid Rickshaw Pulling: Whole-Body Locomotion under Coupled Wheeled Loads, https://arxiv.org/abs/2610.04238

اک سائنس دان اک وڈی کانفرنس نوں مقالہ گھلدا اے۔ تن یا چار ماہر اوہنوں نمبر دیندے نیں، تے اوہ منظور یا رد ہو جاندا اے۔ کیہ دوجے ماہر وی اوہو ای آکھدے؟

ایہ پرکھن دا مطلب اے اکو مقالیاں نوں دو واری جانچنا۔ ایہ صرف دو واری ہویا، NeurIPS وچ 2014 تے 2021 وچ۔ اک آزاد کھوجی نے اک سستا طریقہ لبھیا: عام نمبراں توں ایہدی نقل کرنا۔

ICLR کانفرنس دے نو ورھیاں، 36,113 مقالیاں تے لاگو کیتا: نویں جانچن والے لگ بھگ چار وچوں اک مقالے دا فیصلہ اُلٹ دیندے نیں۔ تے منظور ہوئے مقالیاں وچوں 30 توں 50 فیصد رد ہو جاندے۔ نو ورھے، کوئی صاف رجحان نہیں۔

اک قصوروار ماپیا جا سکدا اے۔ 2020 وچ، ICLR نے چار درجیاں والا اک موٹا پیمانہ ورتیا۔ 2021 دے نمبراں نوں ایسے طرحاں دوبارہ لکھن نال اختلاف وچ لگ بھگ 7 پوائنٹ دا وادھا ہوندا اے۔

ماخذ: The Review Lottery: Calibrating an Observational Estimator of Peer-Review Noise (ICLR 2017-2025), https://arxiv.org/abs/2610.06591

امریکہ وچ نویں اے آئی ڈیٹا سینٹراں دے نیڑے رہن والے لوک اک لگاتار گونج دی شکایت کردے نیں۔ کجھ نے کئی ریاستاں وچ مقدمے کیتے نیں۔ قصبیاں نے اپنے شور دے قنون دوبارہ لکھے نیں۔

ہارورڈ دے دو حیاتیاتی شماریات دان (biostatisticians) پکے ماپ لبھن ٹرے۔ اوہناں نوں 39 توں 70 ڈیسی بل توں ودھ تک دیاں ریڈنگاں لبھیاں، زیادہ تر عام صارفاں والے میٹراں نال۔ اک وی قدر ثبوت دے سب توں اُچے درجے تے پوری نہیں اُتردی۔ کئیاں دا تے آپس وچ مقابلہ وی نہیں ہو سکدا۔

نمونہ نمبراں توں ودھ صاف اے۔ شکایتاں اک لگاتار بھاری سُر ول اشارہ کردیاں نیں، اکثر 70 توں 140 ہرٹز دے وچکار۔ عام ڈیسی بل پیمانہ ٹھیک انہاں بھاریاں آوازاں نوں گھٹ کر کے وکھاندا اے۔

کیہ ایہ صحت لئی ماڑا اے؟ ہالے کسے تحقیق نے ایہ نہیں ویکھیا۔ لکھاری ایس تعلق نوں اک مفروضہ آکھدے نیں، تے ٹھیک ماپن لئی اک طریقہ کار پیش کردے نیں، سون والے کمریاں دے اندر وی۔

ماخذ: Noise Emissions from Hyperscale AI Data Centers: A Poorly Characterized Exposure at the Doorstep of Community Health Research, https://arxiv.org/abs/2610.03975

کائنات پھیل رہی اے، پر ایہدی رفتار ماپن دے دو طریقے آپس وچ نہیں رلدے۔ اک دلیرانہ حل: نیوٹن دا کشش ثقل دا مستقلہ 7 کروڑ 30 لکھ توں 13 کروڑ ورھے پہلاں اچانک چھال مار گیا۔

دو طبیعیات داناں نوں اک گواہ لبھیا۔ نکے لال بونے (red dwarf) تارے اجیہی تبدیلی تے بڑی ہولی ہولی ردعمل دیندے نیں۔ تکڑی کشش ثقل ہیٹھ جمیا تارا اج وی تھوڑا جیہا سُجیا ہوندا۔

اوہناں نے ایہناں تاریاں دی نقل (simulation) کیتی تے اوہناں دا مقابلہ اٹھ اصلی تاریاں نال کیتا، جنہاں نوں گرہن والیاں جوڑیاں وچ تولیا تے ماپیا گیا سی۔ سوجن دا کوئی نشان نہیں۔ سب توں چنگا میل اوہ کشش ثقل اے جیہڑی کدی نہیں بدلی۔ تاریاں دے داغ وی غائب سوجن نوں نہیں لُکا سکدے۔

تجویز کیتیاں دو چھالاں، 4 تے 11 فیصد، 3.1 تے 4.0 سگما تے رد ہو جاندیاں نیں۔ اک تارا، J2343+29، ایس وزن دا وڈا حصہ چُکدا اے۔ پھیلن دی رفتار دی کائناتی بجھارت ہالے وی کھلی اے۔

ماخذ: Stars Would Remember a Recent Gravitational Transition: Testing G-step Resolutions of the Hubble Tension with Red Dwarfs, https://arxiv.org/abs/2610.04048

2012 وچ، دو وین ایلن پروبز (Van Allen Probes) اکٹھے، اکو جہے مداراں تے چھڈے گئے۔ 2019 وچ ریٹائر ہوئے، دوہاں دے 2034 تک اُتے رہن دی امید سی۔

فیر وی پروب A واپس ڈِگیا تے مارچ 2026 وچ سڑ گیا۔ پروب B ہالے وی چکر لا رہیا اے۔ اکو مدار، اکو سورج، اکو طوفان: قسمتاں اینیاں وکھریاں کیوں؟

اک بھارتی ٹیم نے عام ٹریکنگ ڈیٹا توں اٹھ ورھیاں دے مدار دوبارہ بنائے، ہر 15 سیکنڈ بعد اک نقطہ۔ 2021 توں، پروب A پتلی، نیویں ہوا وچ تھوڑا جیہا ودھ چر رُکیا۔ ودھ رگڑ (drag)، نیواں مدار، ہور ودھ رگڑ: اک منحوس چکر۔

سورجی طوفاناں نے ایس اگ تے تیل پایا، اکتوبر 2022 دے ہلکے طوفاناں توں شروع ہو کے۔ کجھ کلومیٹراں دا فرق دو جڑواں نوں وکھ کرن لئی کافی سی۔ چڑھدے سورج نے ہر وِتھ نوں ہور مہنگا کر دتا۔

ماخذ: What Caused the Orbital Decay of the Twin Van Allen Probes to Diverge?, https://arxiv.org/abs/2610.05372

کجھ چٹانی سیارے اپنے تارے دے اینے نیڑے گھمدے نیں کہ اوہناں دی سطح دی چٹان ابلن لگ پیندی اے۔ بھاپ نس جاندی اے تے دھوڑ دی اک پوچھل بناندی اے۔ BD+05 4868 Ab اپنے تارے دا چکر صرف 1.27 دناں وچ لاندا اے۔

ایس بھاپ وچ دھوڑ توں ودھ کجھ ہونا چاہیدا اے: ایٹم وی، جویں آکسیجن۔ انڈیانا دے دو کھوجی وسکانسن وچ اک سادہ جہی 43 سینٹی میٹر دوربین نال لبھن نکلے۔

2025 وچ اٹھ راتاں دوران، اوہناں نے لنگھن ویلے تے لنگھن توں باہر تارے دی روشنی دا مقابلہ کیتا۔ لنگھن ویلے، جتھے آکسیجن جذب کردی اے، 7,774 اینگسٹروم دے نیڑے، لگ بھگ 9 فیصد دا اک وادھو ٹویا دسدا اے۔

اوہناں دا ماڈل آکھدا اے کہ نسدی آکسیجن گیس ایہدی وضاحت کر سکدی اے۔ پر تارے دی اپنی آکسیجن لکیر ایہدی نقل کر سکدی اے۔ ودھ تکھے طیف، جیہڑے پہلاں ای آرکائیو وچ پئے نیں، فیصلہ کر سکدے نیں۔ اوس ویلے تک، ایہ اک امیدوار ای رہندا اے۔

ماخذ: Candidate O I 7774 Å Absorption from an Escaping Rock-Vapor Outflow of BD+05 4868 Ab, https://arxiv.org/abs/2610.04986

کیہ پانی دی سطح آپے کیمیا کر سکدی اے؟ کجھ لیباں آکھدیاں نیں ہاں۔ کجھ چر پہلاں آکھیا گیا کہ صابن دیاں جھلیاں ہائیڈروجن پرآکسائیڈ بناندیاں نیں تے سونے دے لُوناں نوں سونے دے ذریاں وچ بدل دیندیاں نیں۔

سعودی عرب دی اک ٹیم نے دکان توں خریدی بلبلے والی چھڑی نال تجربہ دوبارہ کیتا۔ اوہناں نے 300 تک صابن دیاں جھلیاں بنائیاں۔ فیر چھ وکھرے طریقیاں نال پرآکسائیڈ لبھیا۔

نتیجہ: کجھ وی نہیں۔ اوہناں دی NMR مشین 50 نینو مولر جنا گھٹ وی پھڑ لیندی اے، تے اوہنوں کوئی پرآکسائیڈ نہیں دسیا۔ کجھ عام ٹیسٹ کٹاں تھوڑیاں جہیاں چمکیاں، پر ایہ صابن آپ دا کم سی۔

سونے دے ذرے بنے، پر اونے ای بنا کسے جھلی دے وی، سادے پانی وچ وی۔ سونا سارے مائع وچ ردعمل کردا اے، صابن والی سطح تے نہیں۔ سونا گھٹدا (reduce) اے تے پانی دی تکسید (oxidation) ہوندی اے۔

ماخذ: Soap Films Amplify the Air–Water Interface but Neither Produce Detectable H2O2 Nor Enhance Reduction of Gold Ions, https://arxiv.org/abs/2610.03774

اُود بلاؤ، سکنک، بِجو (badger) تے ریکون آپس وچ چچیرے نیں۔ کیہ اوہناں دے دماغ اوہناں دے رہن سہن دے حساب نال وکھرے نیں؟ اک یورپی تے امریکی ٹیم نے 41 قسماں جانچیاں۔

تازہ دماغاں دی لوڑ نہیں پئی۔ اوہناں نے عجائب گھراں دیاں کھوپڑیاں سکین کیتیاں تے دماغ والی خالی تھاں دے 113 مجازی سانچے دوبارہ بنائے۔ فیر ہر حصہ ماپیا: سُنگھن والیاں گنڈھاں، وڈا دماغ (cerebrum) تے پچھلا دماغ۔ شماریات نے خاندانی رشتیاں دا دھیان رکھیا۔

دو نسلاں وکھریاں دسدیاں نیں۔ اُود بلاواں وچ سُنگھن دا مرکز بہت نکا اے، دماغ دا 8.6 فیصد، تے وڈا دماغ 74.3 فیصد بھردا اے۔ سکنک اُلٹ کردے نیں، سُنگھن لئی 14.5 فیصد۔

باقی دا بہتا حصہ صرف حجم اے: وڈے دماغ ودھ گول ہوندے نیں، وڈے cerebrum نال۔ مچھی کھان والے گھٹ سُنگھدے نیں۔ اوہ کیویں ہلدے نیں، چڑھدے، پُٹدے یا تردے نیں، ایہ حیرانی والی حد تک تھوڑا فرق پاندا اے۔

ماخذ: Brain scaling and diversity in musteloids, https://arxiv.org/abs/2610.03734

1967 توں، اک معاہدہ مدار وچ ایٹمی ہتھیاراں تے پابندی لاندا اے۔ ایہدے وچ جانچ دا کوئی طریقہ نہیں۔ اج، اک ایٹمی وارہیڈ ہزاراں انٹرنیٹ سیٹلائٹاں وچ لُک سکدا اے۔

ورجینیا ٹیک دے اک طبیعیات دان نے اک معائنہ گھڑیا، سپیس ایکس دے سٹارلنک نوں تجربے دے کیس وجوں ورت کے: 7,852 سیٹلائٹ۔ اک معائنہ کار جہاز ہر اک ول روشنی دیاں شعاعاں دی اک باریک دھار سُٹدا اے۔

جے اندر ایٹمی مادہ ہووے، تے شعاعاں کجھ ایٹماں نوں پاڑ دیندیاں نیں۔ نیوٹران باہر اُڈدے نیں، تے اک ڈیٹیکٹر اوہناں نوں پھڑ لیندا اے۔ خوراک اوس دے 1 فیصد توں گھٹ رہندی اے جیہڑی پلاڑ آپ پنج ورھیاں وچ اک سیٹلائٹ نوں دیندا اے۔

نتیجہ: 69 معائنہ کار پنج ورھیاں وچ ہر سیٹلائٹ جانچ سکدے نیں۔ یا اک جہاز دسواں حصہ نمونے دے طور تے جانچے، جیہڑا 5 وارہیڈاں والے دھوکے باز نوں 37 فیصد ویلے ننگا کرن لئی کافی اے۔ لکھاری اے آئی معاوناں دی ورتوں دا اعلان کردا اے۔

ماخذ: Verification of the Outer Space Treaty with active interrogation, https://arxiv.org/abs/2610.04016

اک جال دے نقطیاں نوں اینج رنگو کہ جُڑے ہوئے نقطیاں دا رنگ کدی اکو نہ ہووے۔ تہانوں کنے رنگ چاہیدے نیں؟ 1943 وچ، ہیڈویگر نے اک جواب پیش کیتا جیہڑا ہالے تک ثابت نہیں ہویا۔

خیال رنگاں نوں اوس سب توں وڈے پورے جُڑے جھرمٹ نال جوڑدا اے جیہڑا تسیں جال وچوں نچوڑ کے کڈھ سکدے او۔ اک کمزور صورت آکھدی اے: اوس حجم دا اک مقرر گُنا ہمیشہ کافی ہوندا اے۔

مونٹریال تے زیورخ دے دو ریاضی دان آکھدے نیں کہ ہُن اوہناں کول اوس کمزور صورت دا ثبوت اے۔ ایہدا مُڈھلا حصہ اوپن اے آئی دے اک ماڈل، GPT-6 Astra، نے اوہناں دی رہنمائی وچ لبھیا۔ ایہنے اوہناں نوں وی حیران کر دتا۔

ثبوت 41 صفحیاں دا اے تے ماہراں ولوں جانچیا نہیں گیا۔ جیہڑا گُنا ایہ پکا کردا اے اوہ بہت وڈا اے، لگ بھگ 10 دی طاقت 100۔ ہیڈویگر دا اصل اندازہ ہالے وی کھلا اے۔

ماخذ: A Proof of the Linear Hadwiger Conjecture, https://arxiv.org/abs/2610.05291